Maria dan Wahyu Blog

Minggu, 04 Januari 2015

CERITA CEKAK



Ratna kuwi bocah kelas 3 SMA ing salah sijining SMA sing ana ing kutha Semarang. Ratna saben dinane mangkat sekolah gawa sepedha motor. Dheweke bocah sing sregep la mandiri. Ratna ora seneng ngrepotake kanca-kancane opo maneh wong tuane. Ratna kelebu bocah sing duweni prestasi ing sekolahane.
            Umure Ratna nembe 18 taun. Ratna urip ing kaluarga sing pas-pasan. Bapake kerja bangunan lan ibune mung momong ponakan-ponakane anake mbakyune. Saben sasine Ratna kuwalahan kanggo bayar SPP sekolahe. Bapak ibune saben sasi utang sedulur-utawa tangga-tanggane. Ratna sedhih karo kahanan iki. Nanging dheweke ora bisa apa-apa amarga Ratna isih ing bangku sekolah. Ratna mung bisa ngewangi ibune momong ponakane utawa resik-resik omahe.
            Isuk kuwi sadurunge Ratna mangkat sekolah,ratna diundang ibune. Bapake Ratna lara lan ora bisa apa-apa. Ratna kaget lan sedhih. Ratna ngundang mbakyune. kekarone padha nangis ing jero omah. Ratna banjur marani sedulure amarga bapake wis ora bisa apa-apa. Sedulure teka banjur bapake diajak ning grya sakit. Ing grya sakit jarene penyakite kuwi jantung. Ratna sansaya sedhih bapake duweni penyakit sing kaya mangkno.
            Dina iki Ratna ora mlebu sekolah amarga bapake kudu dirawat ing grya sakit. Seminggu kepungkur bapake durung bali-bali. Ratna sedhih ngadhepi pacoban urip sing kaya mengkono. Ratna saben bali sekolah bablas ing grya sakit nggenteni ibune sing jaga. Banjur bengine ganti sedulure sing jaga.
            Wis seminggu punjul telung dina bapake durung ana perkembangan. Dokter ing grya sakit ngakon supaya bapake dirujuk ing grya sakit liyane. Banjur ora suwe,bapake Ratna dipindhah ing grya sakit liya. Ratna saya sedhih lan kepontang panting. Mbakyune ora bisa prei kerja kanggo nggenteni njaga bapake. Dadi,Ratna kudu njaga bapake saben dinane. Ratna nganti diajak wira-wiri ibune tekan ngendi-ngendi kanggo golek obat. Nanging durng ana sing mandi.
            Bapake Ratna wis ana sewulan ing grya sakit. Biayane uga ora cukup sethik. Banjur sedulure ngajak rembugan ibune Ratna supaya bapake Ratna diajak bali wae. Ibune Ratna nyanggupi amarga wis ora ana biaya maneh kanggo berobate.
            Bapake Ratna diterake bali nganggo ambulans. Ratna lan mbakyune ngetutake ing mburine. Ibune ing njero ambulans ngancani bapake. Ing ngomah wis ana tangga-tanggane sing ngenteni tumekane bali keluargane Ratna. Ratna seneng amarga tangga-tanggane isih pada peduli marang keluargane.
            Bapake diturokake ing kasur njero kamar. Bapake njaluk supaya pada mlebu ngancani bapake ing kamar kuwi. Banjur padha gelaran klasa ing ngisorane amben bapake. Kabeh padha ndunga supaya bapake Ratna bisa kuwat nglawan pernyakite. Ratna nunggoni ing sisihe bapake. Bapake ngajak omong Ratna lan ngandhani supaya Ratna sabar lan bisa dibanggakake wong tuane. Bapake uga pesen supaya Ratna njaga ibu lan mbakyune. ratna sedhih ngrungokake kandhane bapake mau. Ratna banjur nyikep bapake.
            Ora suwe,dina jemuah bengi,jam 12 bapake njaluk ngombe okeh banget. Ratna sing gemati kuwi ndulang bapake wedang putih. Let sedhela bapake njaluk pamit meh turu. Banjur tangane disedhekukake. Ratna mbalekake tangane bapake lan dilurusake. Nanging dibalekake maneh karo bapake tangane kuwi. Banjur bapake merep. Kabeh sing ning kana padha meneng. Pakdhene Ratna nyedhaki bapake jebule bapake wis ora ambegan maneh. Ibune Ratna semaput. Ratna mung meneng ora nangis lan ora ngguyu. Banjur nalika Ratna nyedhaki bapake,Ratna tiba nangi lan nangis kejer. Isuke bapake dimakamake ing cedhak omahe. Kanca-kanca sekolahe padha teka nanging Ratna isih meneng wae nglamun . ratna durung bisa narima pacobaan iki. Ratna disikep gurune lan Ratna lagi iso nangis.
            Sakwise mitung dina bapake,Ratna lagi mlebu sekolah. Ratna disikepi bapak ibu gurune lan kanca-kancane. Kabeh padha nyemangati Ratna supaya Ratna ora sedhih maneh. Ratna seneng lan guyon-guyon karo kancane. Nalika Ratna meh mlebu kelas,Ratna diundang karo wali kelase. Ratna dikandhani yen biji-bijine mudhun kabeh amarga Ratna ora tau mlebu melu ulangan lan liya-liyane. Ratna njalk ngapura karo wal kelase amarga dheweke lagi nampa musibah. Wali kelase Ratna ngerteni lan nuntunRatna supaya dheweke bisa nerusake sekolan lan bijine apik meneh.
            Nalika Semesteran,Ratna bisa dadi ringking siji. Ratna uga intuk beasiswa kanggo sekolahe nganti lulus. Ratna seneng banget banjur matur ibune ing grya. Ibu seneng ngerti anake duwe prestasi sing bisa dibanggakake.

Sabtu, 03 Januari 2015

TRADISI BERSIH DESA

1.      LATAR BELAKANG
Manusia dan alam merupakan elemen yang tidak bisa lepas satu sama lain. Hubungan simbiosis ini pun menjadi sebuah keniscayaan. Namun dengan berkembangnya manusia modern saat ini,alam seakan menjadi objek untuk meneguhkan dan meneruskan kehidupan manusia. Alam yang saat ini sudah rusak dan tumpukan sampah ada dimana-mana yang menimbulkan bencana alam dan memakan banyak korban. Disini diperlukan kesadaran ekologis mausia untuk paham dan peduli dengan alam. Seperti manusia kita dahulu yang begitu peduli dan menghargai alam. Hal ini terbukti dengan adanya ritual Bersih Desa sebagai bentuk atau wujud penghormatan manusia terhadap alam. Relasi masyarakat jawa dengan alam terbina erat. Kehidupan manusia  bermula dari alam,terbukti dengan mata pencaharian masarakat yang erat kaitannya dengan alam. Seperti petani,peternak,dll. Petani  mengelola alam untuk menghasilkan berbagai bahan makanan. Disamping itu,kehidupan yang selaras ini mampu menguatkan sensifitas spiritual. Masyarakat jawa memang hidup ditengah berbagai simbolisme sebagai wujud spiritual. Kepercayaan terhadap sesuatu diluar manusia inilah yang memunculkan simbol-simbol yang mampu menjaga hubungan manusia dengan alam. Salah satunya yaitu ritual bersih desa.
Bersih desa merupakan trdisi turun-temurun dalam masyarakat. Khususnya di jawa,bersih desa telah dilakukan berabad-abad lamanya. Ritual ini sebagai wujud rasa syukur warga desa  atas berkat yang diberikan Tuhan kepada masyatakat desa itu baik dari hasil panen,kesehatan,kesejahteraan dan keselamatan yang telah diperoleh selama setahun dan sebagai permohonan keselamatan dan kesejahteraan untuk satu tahun mendatang.
Ritual bersih desa ini biasanya dilaksanakan setahun sekali setelah musim panen atau dalam waktu tertentu untuk menghormati leluhur. Tradisi ini sudah turun-temurun dari nenek moyang. Untuk tanggal dan hari pun tidak sembarangan ditentukan,melainkan ada hari-hari tertentu di kalender  jawa yang merupakan hari sakral untuk melakukan ritual bersih desa.
Disini saya mendapat penjelasan dari narasumber yang sudah pasti jelas yaitu bapak Yarmuji selaku kepala desa di kelurahan Kalongan ungaran timur. Beliau berusia 36 tahun dan menjabat sebagai kepala desa. Selain itu juga bapak Sarman ayah saya sendiri yang ikut serta memberi informasi mengenai tradisi Bersih Desa ini.

2.      KAJIAN
Di desa saya masih memiliki suatu adat yang disebut dengan bersih desa. Bersih desa merupakan nilai-nilai budaya yang menunjukkan bahwa manusia jadi satu dengn alam. Ritual ini dimaksud sebagai bentuk penghargaan masyarakat terhadap alam yang telah menghidupi mereka. Ritual ini dilakukan satu kali dalam satu tahun.  Acara ini dibagi dalam serangkaian acara. Hari pertama biasanya  dikhususkan untuk ritual sesaji dan persiapan segala hal untuk hari berikutnya. Sesaji diletakkan dititik yang meliputi pusat-pusat desa,tempat-tempat keramat,tempat-tempat yang berkaitan dengan air (sungai,sumur,sendang,mata air),batas-batas desa (utara,selatan,timur,barat),setiap perempatan dan setiap pertigaan di daerah tersebut.
Hari selanjutnya biasanya di isi dengan kesenian. Didesa saya biasanya hanya ada kesenian wayang yang meramaikannya. Ada juga campursari yang ikut mengisi aca ini. Tetapi seluruhnya bukan dari desa sendiri,melainkan mengundang dari luar. Disini juga ada makan bersama,dimana setiap warga memasak masing-masing lalu dibawa ketempat acara kesenian dan makan bersama-sama.
Rangkain acara bersih desa ini biasanya diawali setelah panen pertama atau pada saat memetik padi untuk yang pertama kali secara serentak. Lokasi upacara pertama ini berada di sawah milik warga yang telah disiapkan sesaji. Bahan-bahan yang disiapkan unuk sesaji antara lain: janur kuning,bunya setaman (kembang 7 rupa),menyan,kaca,sisir,air dalam kendi,jajanan pasar,nasi dan pisang. Sesaji itu kemudian di do’akan bersama-sama dan dipimpin oleh sesepuh desa itu. Setelah di do’akan padi-padi yang sudah dipetik dibawa ke lumbung padi. Disana juga ada upacara lanjutan yaitu dengan menyiapkan beberapa macam daun seperti daun nangka,dhadhap,mojo,tebu. Semua itu memiliki fungsi dan makna yang berbeda-beda.
Fungsi dari bahan-bahan tersebut :
·      Nasi gurih,sebagai persembahan untuk para leluhur
·      Ingkung,sebagai lambang manusia ketika masih bayi dan sebagai lambang kepasrahan kepada Yang Maha Agung
·      Jajan pasar,sebagai lambang agar masyaraka mendapatkn berkah
·      Pisang raja,sebagai lambang harapan agar menpat kemuliaan dalam masa keidupan
·      Nasi ambengan,sebagai ungkpan syukur atas rezeky dari Yang Maha Agung
·      Jenang,berup jenang merah dan putih yang melambangkan ayah dan ibu,dan jenang palang untuk menolak marabahaya.
·      Tumpeng,berupa tumpeng lanang yaitu lambang Yang Maha Agung,dan tumpeng wadon yaitu lambang penghormatan pada roh leluhur yang ukurannya lebih kecil.
·      Ketan kolak apem sebagai memetri pada dhanyang yang ada di desa itu.

Upacara bersih desa ini biasanya dikaitkan dengan Dewi Sri sebagai dewa para petani. Menurut masyarakat,keberhasilan mereka panen itu adalah suatu pemberian dari dewi sri yang senantiasa menjaga  tanaman mereka dari hama serangga atau gangguan yang lain. Upacara ini timbul karena adanya dorongan perasaan manusia untuk melakukan berbagai hal yang bertujuan untuk mencari hubungan dengan dunia gaib. Ini merupakan perbuatan keremat,semua unsur-unsur benda di dalamnya ketika upacara berlangsung,serta rang yang melakukan upacara dianggap keramat. Upacara bersih desa itu merupakan rangkaian kegiatan yang terstruktur yang ditata oleh adat yang berlaku dalam masyarakat itu. Kegiatan bersih desa ini tidak lepas dari nteraksi sosial masyaarakat,karena interaksi sosial melibatkan banyak orang sehingga menimbulkan hubungan timbal balik antara perilaku dan upacra yang akan dilakukan serta unsur-unsur yang mendukung. Oleh karena itu interaksi sosial berperan sangat penting dalam hubugan dengan orang lain. Hal ini ditunjukkan dengan adanya gotong royong dan kerja sama.Nilai yang dipahami oleh masyarakat dari upacara bersih desa antara lain:
·      Nilai kebersamaan atau ssosial,yaitu masyarakat bekerjasama dengan baik untuk membersihkan desa,membersihkan sungai,makam,dan membuat umbul-umbul,sehingga kebersamaan mereka terjalin dengan baik.
·      Nilai religi,yaitu hubungan manusia dengan Tuhan dapat terjalin dengan baik apabila mereka menjalankan agama dan bersih desa setiap tahunnya.
·      Nilai keamanan,yaitu masyarakat desa merasa lebih aman
·      Nilai ekonomi,dengan melaksanakan upacara masyarakat lebih mudah dan bisa memenuhi seluruh kebutuhsn hidupnya. Dan panen di tahun yang akan datang akan lebih meningkat.
Disampig itu,dalam acara adat bersih desa,para petani mengadakan beberapa kegiatan. Yang pertama warga menyimpn padi di suatu tempat yang aman yang dinamakan lumbung padi. Lumbung tersebut selain diisi hasil panen,juga perlengkapan sesaji  yang diletakkan di atas padi yang sudah di dalam lumbung  tersebut. Perlengkapan sesaji  antara lain air putih di dalam kendi yang terbuat dari tanah liat,ini memiliki maksud untuk memberikan minum pada dewi sri yang suatu saat akan berkunjung,juga untuk membersihkan atau keweningan supaya manusia berbuat bersih. Daun keluwih bermaksud agar para petani setiap panen padi diberi kelebihan. Daun sirih dimaksud untuk menyirih jika dewi sri berkunjung. Dupa dan kemenyan sebagai pelengkap sesaji. Dari semua sesajian tersebut para petani bertujuan untuk menghormati dan menghargai dewi sri. Selain itu agar dewi sri (dewi padi) menjaga keselamatan petani terutama dalam pelaksanaan menanam padi,merawat,dan memanen padi dapat berhasil dengan baik.
Untuk kegiatan pembesihan biasanya dilakukan dengan membersihkan makam,masjid,jalan atau gang  yang jarang dilewati orang. Hal ini dimaksud agar keadaan desa nampak besih. Kegiatan ini dilakukan ecara bersamaan dan gotong-royong atau kerja bakti.
Selanjutnya mengadakan acara masak-memasak dan saling berkunjung. Dalam acaraini disebut munjung yaitu pemberian dari yang muda kepada yang lebih tua. Dan weweh yaitu  diberikan oleh yng tua pada yng lebih muda. Bisa juga kepada kerabat atau teman ang dekat atas dasar kasih sayang.
Salain itu mengadakan kenduri  bersama oleh seluruh warga desa. Yang biasanya diadakan bersama-sama dihalaman masjid atau halaman yang luas. Setiap warga membawa peralatan kenduri sendiri yang masing-masing berupa nasi dan lauk yang ditempatkan dalam baskom atau nampan. Selanjutnya di adakan do’a bersama yang dipimpin oleh modin.
Acara puncaknya yaitu hiburan. Biasanya di adakan malam hari seperti mengadakan pagelaran wayang kulit. Semua ini bertujuan untuk memberi hiburan pada masyarakat agar masyarakat gembira setelah bekerja membanting tulang di sawah. Ini juga sebagai tanda telah menikmati keberhasilan ara tani dalam menggarap sawah.
Para tokoh desa sudah duduk bersila diatas panggung dengan tampak berwibawa dan memancarkan pesona magis. Menurutkepercayaan setempat,para danyang,pepunden,leluhur,atau roh penjaga desa,pada siang itu dan malam nanti ketika pertunjukan wayang kulit berlangsung yang akan menjadi pusat perhatian para warga desa setempat.
3.      TUJUAN
·         Sebagai ucapan rasa syukur pada Tuhan ysng telah memberi anugrah dan hasil panen yang melimpah
·         Untuk menjaga keselamatan warga desa dari hal-hal buruk atau gaib,roh-roh yang gentayangan,juga dari gangguan penyakit,keamanan,dan bencana.
·         Untuk membersihkan warga dan desa dari halangan atau kesusahan supaya keadaan desa aman dan tentram
4.      Makna Bersih Desa:
·         Kegiatan tersebut kiranya dapat kita ambil maknanya yaitu adanya rasa taqwa pda Tuhan Yang Maha Esa,ini dapat dilihat dengan adanya do’a yang dilakukan secar bersama-sama dan sesaji untuk dewi sri sebagai penolong keberhasilan para petani.
·         Adanya rasa hormat kepada yang lebih tua atau yang lebih dulu ada. Ini semua memberi tauladan bahwa yang muda sudah seharusnya memberi hormat ada yang lebih tua. Bagaimanapun juga orang yang lebih tua itu sebagai panutan.
·         Ada rasa kebersamaan,gotong royong dan itu menghilangkan rasa individualisme. Ini dapat dilihat dari kerjasamanya.
·         Adanya perilaku kemanusiaan,dapat dilihat dengan adanya rasa peduli antar sesama dengan membagi sedekah pada yang kurang mampu.
·         Mengajarkan tentang kesehatan,kebersihan,dan keindahan yang bisa dilihat dengan adanya membersihkan jalan,makan dll.
·         Mengajarkan  tentang kehidupan yang teratur. Dengan menyimpan padi ke dalam lumbung supaya dapa mengatur ekonomi dengan baik pula.
5.      KESIMPULAN
Bersih desa merupakan salah satu tradisi warisan nenek moyang yang masih dilakukan sampai saat ini. Upcra ini merupakan perwujudan rasa terimakasih atas nikmat yang diberikan kepada Tuhan dengan di berikan panen yang berlimpah. Selain itu sosok Dewi Sri juga menjadi alasan mngapa tradisi ini dijalani. Sebagai sosok yang berperan sangat penting bagi keberhasilan panen para petani.
Berih desa ini juga sebagai interaksi sosial bagi warga masyarakat yang dapat menumbuhkan sikap kebersamaan dan saling gotong-royong untuk melakukan suatu pekerjaan. Entah sampai kapan tradisi ini masih akan dilaksanakan,mengingat masyarakat yang saat ini begitu kurang peduli dengan budaya dan adatnya sendiri.

Senin, 29 Desember 2014

KI GEDHE UNGARAN



 Ing kerajaan Mataram ana salah sijine warga sing jenenge Cakra Yuda. Cakra Yuda kuwi warga biasa sing manggon ing Mataram. Cakra Yuda kepingin dadi uwong sing genah lan bisa di banggaake dening wong tuone. Cakra Yuda mutsake lunga saka omah kanggo merguru. Cakra Yuda merguru kanthi niate apik yaiku nuntut ilmu kanggo sangu uripe,nanging olehe merguru akeh kancane sing padha ora seneng lan sirik karo Cakra Yuda. Kancane sing padha serik mau ora njur ditanggepi tenanan karo Cakra Yuda,amarga Cakra Yuda ora kepingin duwe musuh opo maneh kanca seperguruane. Cakra Yuda kerep diganggu lan dicilakani,nanging Cakra Yuda ora nanggepi ulahe kancane kuwi mau. Cakra Yuda olehe ning merguru ya gawe nuntut ilmu ora gawe cilaka marang liyan. Cakra Yuda teteg anggoe ngadhepi uwong sing ora seneng marang dheweke. Cakra Yuda uga duweni watak sing sabar. Akeh kancane sing padha ngrusuhi nanging ora digomeni Cakra Yuda.
            Cakra Yuda kuwi salah sijine murid sing paling disayang karo gurune. Murid sing pinter,patuh marang gurune,lan jujur. Kuwi sing gawe gurune seneng banget lan bangga marang Cakra Yuda. Cakra Yuda ora mung apik marang gurune,nanging uga pinter lan tenanan anggone sinau. Kancane padha iri amarga Cakra Yuda sing ditampa katon becik. Ora kaya kanca-kancane sing bisane nganggu wong liya lan gawe sengsara kancane sing ora disenengi. Cakra Yuda banjur di percaya karo gurune mau lan diwenehi aji-aji. Aji-aji kuwi uga ora sembarangan uwong sing bisa oleh aji-aji kuwi. Kabeh kuwi saka usaha lan ketekunan uga ati sing becik sing ana ing awake Cakra Yuda. Cakra Yuda bisa mbuktiake ketekunane merguru lan gurune wis nganggepCakra Yuda kaya anake dhewe. Kanca-kancane saya ora seneng amarga kancane sing wis suwe merguru wae ora ditampa kaya Cakra Yuda. Kabeh kancane padha sirik lan kepingin Cakra Yuda metu saka perguruane kuwi.
            Ora suwe,kabare Cakra Yuda oleh aji-aji saka gurune wis sumebar tekan ngendi-ngendi jagat. Kabar kuwi krungu tekan raja Mataram. Raja Mataram banjur kepengen Cakra Yuda dadi panglima perang ing kerajaane. Raja Mataram percaya Cakra Yuda bisa njaga lan ngamanake daerah Ungaran saka penjajah. Banjur Raja Mataram ngutus prajurite kanggo nemoni Cakra Yuda. Para prajurit ngleksanakake perintahe raja kanggo mara ing nggone Cakra Yuda supaya gelem melu ing kerajaan Mataram. Prajurit langsung lunga mangkat ing panggonane Cakra Yuda merguru. Satekane para prajurit mau gawe kaget gurune lan murid-murid sing ana ing kana. Banjur salah sijine prajurit matur njaluk izin marang gurune lan ngandhakake apa tujuane teka ing kene. Gurune seneng amarga muride bisa dibanggaake lan gawe jenenge perguruan kuwi apik. Gurune mangestoni Cakra Yuda lunga ing kerajaan. Cakran Yuda banjur gelem olehe melu ing kerajaan Mataram. Cakra Yuda kuwi wis terkenal kesaktiane ning daerah Mataram,Cakra Yuda uga duwe kesaktian sing dikira ora bisa dikalahake karo penjajah. Tekan kerajaan Cakra Yuda disambut apik karo Raja Mataram. Cakra Yuda dijajal kesaktiane nglawan prajurit-prajurit sing ana ing kerajaan. Kabeh prajurit bisa dikalahake siji-siji. Raja Mataram seneng banget weruh kelincahane Cakra Yuda nggawe Raja saya percaya lan kepingin Cakra Yuda dadi panglima perang ing kerajaan Mataram. Raja Mataram yakin ora salah pilih panglima perang kanggo ngamanake daerah Ungaran.
            Nanging mboko Raja yakin Cakra Yuda kuwi pantes mimpin prajurit perang,isih ana para sesepuh ing kerajaan sing ora setuju karo keputusan Raja. Sesepuh durung yakin karo Cakra Yuda amarga durung ngerti asline lan kemampuane Cakra Yuda kuwi kaya apa. Raja dikira sembarangan olehe percaya karo wong anyar. Anane Cakra Yuda ditentang karo wong akeh. Raja Mataram banjur ngyakinake para sesepuh sing padha ora setuju anane Cakra Yuda. Raja Mataram ngyakinake uga ora gampang,kudu nggawa bukti-bukti sing kuat. Raja ngutus Cakra Yuda kanggo mbuktiake kepinterane marang sesepuh sing ana ing kerajaan. Cakra Yuda nuruti perintahe Raja. Cakra Yuda nglawan salah sijine tumenggung ing kerajaan Mataram. Temenggung kuwi suwe-suwe bisa dikalahake karo Cakra Yuda. Saka kono mau,para sesepuh raja wis percaya marang Cakra Yudha nalika Cakra Yuda bisa ngalahake salah sijine tumenggung kerajaan.
            Cakra Yuda rasane seneng banget krungu kabar arep diangkat dadi panglima perang ing kerajaan Mataram. Sakwise diangkat dadi panglima perang,Cakra Yuda langsung diutus Raja kanggo ndelok kahanane ing daerah Ungaran. Cakra Yuda langsung mangkat dhewe. Cakra Yuda kuwi wong sing patuh marang Rajane. Dadine sepisan dikongkon langsung mangkat dhewe tanpa pamrih. Ning dalan akeh alangan sing nimpali Cakra Yuda,nanging saka sitik saka sitik alangane bisa sikalahahe dening Cakra Yuda. Ana garong loro sing nyegat Cakra Yuda,banjur garong kuwi mau bisa dikalahe karo Cakra Yuda. Garong mau wedi lan njaluk ngapura marang Cakra Yuda. Bubar kuwi wong loro mau didadekake prajurite Cakra Yuda lan patuh karo perintahe.
            Cakra Yuda mlaku ngelilingi daerah Ungaran. Nalika ws kesel leren ana ing Bandarjo karo prajurit-prajurite mau. Bandarjo kuwi panggonane uwong-uwong sing padha leren lan uga ana sing maen judi. Akeh saudagar sing padha mampir ing warung-warung kopi sing ana ing pinggiran-pinggiran kuwi. Cakra Yuda bisa apik karo kabeh sing ana ing daerah kuwi mau. Wong sing ning kana wis akeh sing padha mangerti kesaktiane Cakra Yuda.Cakra Yuda saka sithik ngajak warga-warga ungaran kanggo dadi prajurite. Sing melu dai prajurite uga akeh,amarga akeh sing seneng karo apike Cakra Yuda. Nanging ora kabeh uwong gelem melu,ana uga wong sing wegah lan ngira Cakra Yuda duweni niat apik marang kabeh warga. Cakra Yuda kepengen kabeh wargane bisa perang supaya bisa ngadhepi alangan upama ana alangan sing nimpali. Nanging akeh warga sing ngira Cakra Yuda kuwi duwe niat elek marang warga. Warga nganggep Cakra Yuda trima kepingin manfaatke para warga-wargane. Anggepan kuwi mau ora gawe cilike ati Cakra Yuda. Cakra Yuda banjur alon-alon ngajak para warga. Penduduk ning kana dikandhani prajurit iki kanggo ngamanake daerah Ungaran supaya ora dikuwasani penjajah. Warga banjur gelem melu Cakra Yuda lan akeh banget sing gelem kanggo didadekake prajurit perang Mataram saka penduduk ungaran kuwi lan padha diajari perang. Saben dina Cakra Yuda ngajari prajurit-prajurite latihan perang kanthi tlaten.
            Sakliyane kuwi Cakra Yuda dikenal duweni kesaktian sing ora diduweni wong-wong kaya biasane. Cakra Yuda ora bisa mempan karo gaman utawa senjata sing atos kaya celurit,lan liya-liyane. Saka kuwi Cakra Yuda dihormati karo kabeh prajurite. Cakra Yuda ora mung ngajari prajurite,nanging uga ngajari para wargane supaya bisa perang nglawan penjajah. Cakra Yuda ngajarake olehe nuntut ilmu mbiyen kanggo ditularake marang warga-wargane lan warga padha seneng karo Cakra Yuda. Cakra Yuda uga wis nyiapake prajurit akeh kanggo perang. Cakra Yuda wis siap lan jaga-jaga upamane penjajah nyerang sawayah-wayah.
Ing sawijining dina ana penjajah teko nyerang Mataram. Cakra Yuda ora wedi lan katon tenang ngadhepi penjajah nggawa pasukan akeh. Penjajah ora duweni prajurit sing akeh,banjur penjajah nyingkir lunga amarga ora duweni prajurit sing cukup kanggo nglawan perang. Cakra Yuda ngadhep Raja lan nggawa kabar yaiku penjajah mundur saka perang. Raja bungah nalika krungu kabar kuwi. Raja seneng duweni panglima perang kaya Cakra Yuda sing bisa diandhalake lan dijagakake. Cakra Yuda dadi dikenal ning ngendi-ngendi. Akeh sing ngakoni kesaktiane lan akeh sing bangga.
Para warga lan tumenggung kerajaan bangga marang Cakra Yuda. Akeh wong sing padha muji-muji Cakra Yuda. Cakra Yuda uga saya dikenal marang wong akeh. Nanging kuwi mau ora gawe Cakra Yuda gedhe atine. Cakra Yuda tetep ora sombong marang wong liya. Cakra Yuda pancen pinter. Cakra Yuda banjur nglatih para prajurite meneh kanggo latihan perang. Latihan perang kuwi mau mlaku kanthi lancer lan disiplin kaya biasane. Nanging,pas latihan perang ing dina liyane ana sing gawe latihan kuwi ora genah. Ana sing ngrusuhi anggone Cakra Yuda nglatih perang. Cakra Yuda banjur lapor marang Raja anane uwong sing wis ganggu anggone latihan. Raja ngutus Cakra Yuda kanggo nggoleki wong kuwi yen kecekel dipateni wong kuwi mau. Raja ora kepingin ana sing ganggu-ganggu lan ngrusuhi latihane Cakra Yuda. Ora suwe Cakra Yuda nemuake wong sing ngrusuhi mau lan uwonge mau dipateni karo Cakra Yuda. Wong kuwi salah sijine sesepuh sing ana ing kerajaan sing ora seneng marang Cakra Yuda. Wong kuwi mau tumenggung sing tau dikalahake karo Cakra Yuda nalika Cakra Yuda diutus Raja kanggo mbuktiake marang para sesepuh kerajaan. Cakra Yuda ora mandhek anggone latihan. Cakra Yuda tetep rajin nglatih para prajurite lan para warga sing kepingin bisa perang nglawan penjajah. Prajurite uga latihan kanthi tenanan. Prajurite bisa diandhalake. Cakra Yuda seneng duwene para prajurit sing bisa  patuh lan nurut marang dheweke.
Penjajah teka nyerang meneh. Penjajah ora kapok nalika wingi kalah. Penjajah gawa senjata akeh lan komplit kanggo nyerang Cakra Yuda. Penjajah nyerang Cakra Yuda kuwi amarga Cakra Yuda sing dadi panglima perang. Pikire penjajah yen Cakra Yuda bisa dikalahake bakalan luwih gampang anggone nyerang Mataram. Penjajah padha kepingin mateni Cakra Yuda supaya luwih gampang anggone nguasai Ungaran lan sekitare. Nanging Cakra Yuda kuwi Tumenggung sing kuat lan sakti. Ora ana sing bisa mgalahake Cakra Yuda. Nalika Cakra Yuda perang karo penjajah,Cakra Yuda bisa ngalahake peperangan kuwi. Penjajah sing isih slamet banjur mlayu saka wilayahe Cakra Yuda.prajurite seneng duweni pemimpin perang sing sakti. Cakra Yuda banjur ngadhep Raja babagan bisa ngalahake penjajah meneh. Raja seneng miring kabar apik kuwi mau.

Cakra Yuda ora sombong duweni kesaktian kuwi mau sing wis dikenal tekan ngendi-endi jagad. Raja Mataram uga melu seneng karo bektine Cakra Yuda. Cakra Yuda diwenehi pusaka tombak saka Raja. Cakra Yuda nerima hadiah kuwi kanthi seneng. Cakra Yuda kuwi ora tau pamrih anggone ngabdi marang Rajane. Kuwi sing nggawe Raja seneng lan bangga marang Cakra Yuda. Cakra Yuda banjur nyimpen tombak kuwi mau supaya ora ana sing ngerti. Tombak kuwi mau dirawat tenanan lan dingo nalika Cakra Yuda arep perang karo penjajah.
Cakra Yuda mimpin para prajurite kanggo gawe senjata.senjata sing biasane dingo kanggo perang.senjata kuwi pancen durung modern. Senjata sing digawe prajurit saka pring sing disisiki cilik-cilik lan dilancipi ning pucuke. Senjata kuwijenenge bambu runcing utawa tombak. Senjata sing ora modern nanging mempan upama diuncalake ing dhadhane penjajah langsung nancep kaya panah. Idene Cakra Yuda nggawe senjata kuwi saka Rajane. Sakwise Cakra Yuda diwenehi tombak,cakra yuda ngutus prajurite supaya gawe senjata kaya sing diwenehi Raja. Bubar gawe senjata,Cakra Yuda isih mimpin prajurite kanggo latihan perang. Cakra Yuda wis dipercaya tenanan marang Raja,dadine CakraYuda ora kepingin gawe kuciwa Rajane. Cakra Yuda nglatih pendhak dina supaya prajurite temenan kuat lan bisa ngadhepi penjajah kapan wae.
Cakra Yuda ninggal prajurite sing padha latihan perang. Cakra Yuda semedi ing panggonan sing sepi ing pucuk gunung. Nalika kuwi prajurite sing isih latihan diserang dadakan karo penjajah. Prajurite ana sing kalah ing ngenggon. Sing liyane padha mlayu nylametake awake dhewe-dhewe. Penjajah ora ngoyak prajurit mau,nanging senjata sing wis digawa prajurit mau dijupuki kabeh karo penjajah. Pangan sing ana ning kana mau uga dijupuki karo penjajah. Kabeh sing ana ing kana dijupuki karo penjajah. Salah sijine prajurit nusul lan lapor marang Cakra Yuda prajurite wis diserang penjajah lan kabeh sing ketinggalan ning kana dijupuki. Kabeh senjata uga dijupuk,dadine prajurit wis ora duweni senjata maneh. Cakra Yuda kaget krungu prajurite diserang penjajah. Cakra Yuda banjur golek cara meneh kanggo ngamanake Ungaran.
Cakra Yuda nglatih parajurite maneh. Latihan perang sing saiki latihan sing tenanan supaya prajurit bisa ngaahake penjajah. Prajurit mau uga latihan kanthi tenanan kanggo nglawan penjajah. Cakra Yuda lunga meneh kanggo tapa. Cakra Yuda nyuwun pangestu marang Gusti supaya diparingi lancar anggone nglawan penjajah. Nanging nalika latihan ana kendhalane,yaiku prajurit padha ora duwe senjata maneh. Prajurit lapor nemoni Cakra Yuda maneh. Cakra Yuda banjur lapor maneh marang Raja. Raja krungu kuwi mau banjur ngutus prajurit liyane kanggo ngirim senjata kanggo prajurite Cakra Yuda. Raja uga ngutus prajurit liyane kanggo melu Cakra Yuda. Cakra Yuda seneng banget duweni Raja sing pangerten marang para prajurite. Cakra Yuda mimpin latihan para prajurite mau amarga wis ana kiriman senjata anyar saka Raja Mataram.
Pasukan penjajah golek strategi liyane kanggo nguasai Ungaran. Sing dadi sasaran pertama kuwi Cakra Yuda. Pasukan penjajah duwe rencana mateni Cakra Yuda. Amarga upama Cakra Yuda mati ora ana maneh sing bisa ngalang-alangi penjajah kanggo nguasai Ungaran lan sekitare. Penjajah wis golek cara kanggo nyerang Cakra Yuda maneh. Penjajah yakin bisa ngalahake Cakra Yuda lan prajurite amarga penjajah ngira prajurite Cakra Yuda wis ora duwe senjata maneh kango nglawan penjajah. Penjajah ngumpulake para warga ning sekitare kanggo dadi prajurite perang. Warga sing wegah dadi prajurite meh dipateni karo penjajah mau. Warga-warga kono njur padha gelem dadi prajurite penjajah supaya ora dipateni. Penjajah nglatih wprajurit anyare kuwi mau perang. Sapa sing ora disiplin perange,bakal dipateni langsung. Warga padha wedi lan padha manut marang penjajah. Apa sing dipingin penjajah mung dituruti.
Cakra Yuda prihatin ngerti tingkahe penjajah kuwi mau sing wis padha nyiksa warga-wargane. Cakra Yuda kepengen bisa nylametake wargane saka penjajah. Nanging wargane kuwi mau diawasi kanthi ketat. Wargane ora bisa apa-apa meneh. Upama mlayu saka penjajah bakalan ora dipakani lan disikso. Cakra Yuda matur marang Raja lan njaluk keputusan Raja. Raja ngutus Cakra Yuda kanggo nglawan penjajah. Nanging Cakra Yuda isih bingung amarga senjata sing diduweni penjajah kuwi mau saya akeh lan modern. Cakra Yuda banjur ngajak prajurite mau kanggo nglawan penjajah supaya wargane sing liya bisa dislametake. Nalika Cakra Yuda nemoni penjajah,disambut apik marang penjajah. Banjur penjajah ngece lan nglecehake Cakra Yuda. Nanging Cakra Yuda meneng wae ora nglawan apa-apa.  Warga-warga sing diskap karo penjajah njaluk tulung marang Cakra Yuda supaya dislametake. Ora suwe penjajah serek lan ora sabar kanggo nglawan Cakra Yuda. Banjur Cakra Yuda lan prajurite diserang karo penjajah. Kabeh prajurite penjajah nyerang prajurite Cakra Yuda. Prajurite Cakraa Yuda bisa ngalahake prajurite penjajah amarga duweni tombak saka pring mau. Banjur penjajah ngajak damai Cakra Yuda. Cakra Yuda gelem damai marang penjajah nanging penjajah kudu ngculake warga-wargane. Penjajah manut marang Cakra Yuda amarga prajurite penjajah akeh sing bisa dikalahake meneh karo prajurite Cakra Yuda.
Warga-warga mau seneng banget bisa ucul saka penjajah. Warga bajur kepengen dadi prajurite Cakra Yuda. Cakra Yuda seneng banget krungu kuwi mau. Cakra Yuda nerima kabeh warga-wargane kanthi becik. Cakra Yuda nglatih prajurit anyare mau kanggo latihan perang. Prajurit latihan kanthi becil lan manut marang Cakra Yuda. Cakra Yuda nyiapake prajurit meneh kanggo latihan perang. Cakra Yuda krasa yen penjajah kuwi bakale nyerang Cakra Yuda amarga ora trima Cakra Yuda ngalahake prajurite
Apa sing ana ing pikire Cakra Yuda ora salah. Penjajah nyiapake senjata meneh kanggo nyerang Cakra Yuda. Penjajah uga golek prajurit maneh. Penjajah ngajak para saudagar-saudagar sing ditemoni kuwi mau kanggo melu perang nglawan Cakra Yuda. Para saudagar gelem amarga diwenehi imbalan upama menang. Penjajah ngajak para saudagar mau kanggo mateni Cakra Yuda. Penjajah ngelek-elek Cakra Yuda supaya para saudagar kuwi gelem melu nglawan Cakra Yuda. Penjajah banjur nyerang Cakra Yuda maneh,nanging Cakra Yuda ora kuwatir amarga prajurite wis nduweni senjata kabeh. Prajurite uga saya akeh intuk kirman saka Raja Mataram lan warga Mataram sing kepingin dadi prajurit Mataram.  Penjajah duwe pasukan akeh kanggo nglawan Cakra Yuda. Cakra Yuda uga wis nyiapake prajurit akeh. Penjajah banjur teka meneh kanggo nglawan Cakra Yuda. Prajurite lan saudagar padha nyerang prajurit saka Cakra Yuda. Prajurite Cakra Yuda suwe-suwe akeh sing mati ditembak penjajah lan prajurite. Prajurite Cakra Yuda amung nggawa tombak sing gawene saka pring. Beda karo tembak sing langsung cepet nanclep lan mlebu ing dhadhane parajurit-prajurit kuwi.
Cakra Yuda banjur maju ngadhepi penjajah dhewe. Ning kana Cakra Yuda dijebak karo penjajah lan saudagar-saudagar. Cakra Yuda dilawan wong akeh. Ana sing nglawan saka ngarep,ana sing nglawan saka sisih,ana uga sing nglawan saka mburi. Akeh sing bisa dikalahake Cakra Yuda. Nanging pas Cakra Yuda dilawan saka mburi,Cakra Yuda dikroyok lan dicekeli karo penjajah. Cakra Yuda dicancang nganggo tali gedhe. Cakra Yuda langsung dipateni karo pemimpin penjajah kuwi. Awake Cakra Yuda dikethok-kethok dadi akeh. Prajurite Cakra Yuda weruh kuwi langsung mlayu megilan. Para penjajah lan saudagar banjur lunga saka kono mau. Penjajah seneng-seneng amarga bisa mateni Cakra Yuda. Saudagar melu seneng bisa ngewangi penjajah kuwi mau. Penjajah banjur bali ning panggonane gawa kabar apik. Saudagar-saudagar liyane banjur lunga nerusake perjalanane dhewe-dhewe. Sakdurunge para saudagar kuwi padha lunga,penjajah nganakake pesta gedhen-gedhe. Pesta mau sing teka mung saudagar-saudagar saka negara liya lan para penjajah sing lagi bungah merga bisa ngalahake Cakra Yuda.
Prajurite Cakra Yuda mlayu bali ing Mataram. Prajurit mau ngadhep Raja Mataram. Prajurit maune wedi nalika gawa kabar duka marang Raja.nanging prajurit mau banjur kandha sing sabenere. Prajurit kandha marang Raja yen Cakra Yuda bisa dikalahake dening penjajah. Prajurit uga kandha Cakra Yuda dipateni karo penjajah lan ditugel-tugel awake. Raja ora percaya krungu kabar kuwi. Raja sedih krungu kabar kuwi mau lan ngakon prajurit kanggo ngeterake ketemu karo jasade Cakra Yuda. Prajurit banjur ngeterake Raja ning panggonane Cakra Yuda dikethok-kethok. Raja lan prajurite lali Cakra Yuda kuwi uwong sing sakti lan ora bisa mempan karo apa-apa. Sakwise tekan panggonan kuwi mau,Raja kaget weruh Cakra Yuda isih urip. Prajurite uga kaget lan padha wedi. Dikira kuwi mau mung bayangane utawa memedine Cakra Yuda. Banjur Cakra Yuda ngyakinake yen dheweke durung mati. Akhire Cakra Yuda kandha yen Cakra Yuda kuwi ora bisa mempan karo barang-barang sing abot lan landhep. Mboko wis ditugel-tugel dadi pira yen getihe Cakra Yuda isih niba ning lemah,Cakra Yuda ora bakalan mati.
Raja sajak ora percaya. Sakwise krungu ceritane Cakra Yuda Raja percaya lan seneng amarga Cakra Yuda bisa diandhalake. Cakra Yuda diajak bali ing kerajaan. Wong-wong sing ning kerajaan lan warga-warga Mataram padha kaget nalika weruh Cakra Yuda. Kabare Cakra Yuda mati kuwi wis sumebar tekan warga lan kerajaan Mataram. Kabar kuwi uga tekan nggone gurune Cakra Yuda. Nanging gurune Cakra Yuda ora percaya amarga Cakra Yuda kuwi duweni aji-aji sing sakti banget. Kancane sing ora serik marang Cakra Yuda kuwi seneng krungu kabar Cakra Yuda wis mati.
Cakra Yuda ora kepengen gurune sedih krungu kabar kuwi mau. Cakra Yuda teka ning perguruane biyen karo Raja. Gurune seneng weruh Cakra Yuda isih sehat lan gagah. Kancane sing weruh mau melu seneng amarga kabare Cakra Yuda ora bener. Nanging kancane Cakra Yuda sing ora seneng dadi serik meneh weruh cakra yuda isih urip. Cakra Yuda banjur bali meneh ing kerajaan karo Raaja Mataram. Cakra Yuda kesusu bali ning maratam amarga Cakra Yuda isih duweni tanggung jawab sing gedhe. Sakliyane ngamanake kerajaan,Cakra Yuda kudu ngamanake daerah Ungaran lan sekitare. Perjalanane Cakra Yuda ora ana alangane apa-apa. Sakwise tekan kerajaan,Cakra Yuda merintah prajurit-prajurit supaya padha latihan perang dhewe ndhisik amarga Cakra Yuda kudu semedi. Prajurit manut karo panjaluke Cakra Yuda. Prajurit latihan perang karo didhampingi salah siji tumenggung kerajaan sing biyen dadi panglima perang. Cakra Yuda saiki kerep semedi lan prajurite dikongkon sinau lan latihan perang dhewe. Prajurit mau ya manut lan lancar anggone latihan perang. Nanging prajurit wedi upama penjajah teka-teka nyerang kerajaan. Amarga penjajah kuwi senjatane wis modern-modern.
Sing diwedeni prajurit kedadean. Penjajah teka ning kerajaan. Penjajah seneng dikira Cakra Yuda uwis mati tenanan. Tekan kana pas karo Cakra Yuda bali saka semedi. Penjajah maune meh nyerang prajurit. Nanging,nalika weruh Cakra Yuda ngadek ing ngarepe padha kaget. Penjajah wedi dikira kuwi dudu Cakra Yuda. Cakra Yuda ora nantang lan ora ngjak perang,Cakra Yuda mung ngguyu. Penjajah mau keweden banjur lunga ora nyerang sitik-sitiko karo prajurit lan Cakra Yuda. Cakra Yuda ora nanggepi penjajah mau. Cakra Yuda amung nyiapake latihan kanggo jaga-jaga yen penjajah nyerang kerajaan.
Penjajah mau ora sida nyerang kerajaan. Penjajah isih penasaran kok Cakra Yuda isih urip. Wingi kuwi ntes dikethok-kethok nanging kok iso ngadek ning ngarepe para penjajah mau. Penjajah ning kana bingung apa sebabe sing gawe Cakra Yuda urip meneh. Penjajah golek cara liya lan golek ngerti babagan kuwi mau. Penjajah wis ngubengi Ungaran kanggo golek ngerti tentang Cakra Yuda. Ning tengah dalan,penjajah-penjajah mau ngliwati kali. Kali mau ana uwong akeh sing lagi padha jeguran. Penjajah banjur melu jeguran ning kana. Penjajah wong-wong sing lagi jeguran mau. Penjajah ditakoni karo salah siji uwong sing ning kana apa sing gawe penjajah mau mandhek menyang kali. Penjajah mung njawab kepengen adus amarga saka mlaku adoh. Suwe-suwe penjajah mau saya nyedhaki wong sing ngejak omong. Ora suwe,wong-wong mau diundang karo wong rada tua supaya padha mentas saka kali. Wong tua mau jebule gurune saka Cakra Yuda. Guru sing ngajari Cakra Yuda dadi sekti lan pinter. Kabeh murid njur padha mentas lan bali marang asramane. Penjajah melu mentas lan ning kana penjajah golek cara piye carane supaya ngerti informasi tenteng Cakra Yuda. Penjajah banjur duweni ide. Penjajah ngakon salah siji prajurite melu ing perguruan kuwi. Prajurite mau mung manut lan banjur melu merguru. Gurune Cakra Yuda maune curiga marang prajurit kuwi amarga tingkahe beda ora kaya wong sing pengen golek ilmu temenan.

 Nanging guru nerima prajurit kuwi mau. Guru ora kepengen duwe pikiran elek marang muride. Murid sing ning kana kabeh dianggep padha. Ora ana sing dibedak-bedakake. Prajurit mau ditampa apik karo kabeh sing merguru ning kana. Ora ana sing ngerti yen kuwi mau prajurit saka penjajah sing duwe niat elek. Prajurit mau nyedhaki salah siji uwong sing dikira bisa diakali. Prajurit mau nyedhaki lan kancanan cedhak karo kancane Cakra Yuda sing biyen ora seneng karo Cakra Yuda. Kancane mau ora sadar teka-teka ncritakake Cakra Yuda. Prajurit mau saya cedhak lan mancing-mancing supaya kancane mau gelem nbekeki informasi. Kancane mau ora sadar wis dipengaruhi karo penjajah.
Kancane mau wis suwe ning perguruan kuwi. Kancane lulus lan metu saka perguruan. Dheweke kepengen dadi panglima kerajaan ngantekake Cakra Yuda. Nanging ning kana Cakra Yuda sing paling dipercaya karo Raja. Dadi ora gampang njupuk atine Raja. Kajaba kuwi kekarepane Raja dhewe. Nalika kancane kuwi metu saka perguruane,prajurit mau melu metu lan ngajak kancane mau menyang omahe. Tekan omahe jebula akeh bangsa penjajah sing ning kana. Kancane kaget lan wedi marang bangsa penjajah mau. Banjur salah siji penjajah mau kandha supaya dikandhani tentang Cakra Yuda. Penjajah kepengen ngerti apa wae kelemahane Cakra Yuda. Penjajah bakalan mbekeki apa wae sing dipingine sangger gelem mbekeki informasi kelemahane Cakra Yuda. Kancane mau keweden ning kana. Dheweke uga kepenge dadi panglima perang ing kerajaan. Upama Cakra Yuda bisa disingkirake,methi dheweke bakalan saya gampang anggone ngrebut kekuasaan kuwi. Banjur kancane Cakra Yuda ngandhani kabeh kekurangane Cakra Yuda. Cakra Yuda bakalan bisa mati upama gulune lan gembung utawa awake Cakra Yuda kuwi diguwak ning kali. Sing isih bisa nyebabake Cakra Yuda isih urip kuwi nalika getihe isih mili ning lemah. Yen getihe kuwi wis mili ning banyu,Cakra Yuda ora bakal urip meneh.
Bubar ngerti kelemahane kuwi,penjajah duwe rencana kanggo nyerang Cakra Yuda meneh. Penjajah uga ngajak kancane Cakra Yuda kanggo melu nyerang Cakra Yuda. Kancane mau mung manut amarga sing ning pikirane mung supaya dheweke bisa ngrebut kekuwasaane Cakra Yuda. Isuke penjajah mlaku ing kerajaan mataram kanggo nglawan Cakra Yuda. Tekan kerajaan wis wayah awan. Penjajah banjur nyerang Cakra Yuda lan prajurite. Prajurite penjajah nglawan prajurite Cakra Yuda. Cakra Yuda mung ngawasi prajurite sing perang mau. Prajurit saka penjajah mau akeh sing padha bisa dikalahake karo prajurite Cakra Yuda. Penjajah kuwi ora trima merga prajurite akeh sing kalah. Banjur penjajah nglawan Cakra Yuda. Cakra Yuda dilawan karo penjajah lan kancane saperguruane mau. Carka Yuda kaget ana kancane mau sing melu-melu mungsuhi Cakra Yuda. Cakra Yuda dikroyok karo penjajah lan kancane. Ana sing saka mburi,sisih lan ngarep. Banjur Cakra Yuda bisa dicekel awake. Cakra Yuda digawa lunga karo penjajah karo ditaleni. Prajurite ngalang-alangi anggone penjajah gawa lunga Cakra Yuda mau. Nanging prajurit mau dikalahake karo kanca seperguruane Cakra Yuda.
Cakra Yuda kasil digawa lunga banjur dipateni karo penjajah. Awake ditugel-tugel. Gulune lan awake ditugel didhewekake lan dibuang. Awake Cakra Yuda kuwi mau dibuwang ning kali sing ana ing Ungaran. Kali kuwi aliran saka gunung Ungaran jenenge kali Kaligarang. Cakra Yuda ora bisa urip meneh amarga getihe mili ing banyu.  Awake mau diguwak ora ning nggon sing padha. Ana sing diguwak ning kali kaligarang. Ana sing diguwak ing kali cedhak bandarjo lan ana sing ning kali cedhak siwakul.
Prajurite ana sing mbuntuti anggone Cakra Yuda digawa lunga mau. Prajurite uga ngerti Cakra Yuda dipateni lan ditugel-tugel awake. Prajurit mau banjur bali ning kerajaan. [rajurit ngadhep Raja Mataram rada wedi lan sedih. Prajurit kandha karo luhe temetes. Raja kaget krungu Cakra Yuda bisa dikalahake penjajah. Kabar duka mau gawe warga panik lan penasaran. Warga ora percaya kuwi mau. Warga banjur mara ing kali kaligarang banjur ditemokake sirahe Cakra Yuda. Kulon kali kaligarang mau banjur didadekake makame Cakra Yuda.
Kerajaan Mataram wis kelangan pahlawan sing sekti. Ora mung sekti ilmune. Nanging atine sing gelem lan ikhlas mbela Ungaran tanpa pamrih. Kabeh warga kerep ndungakake Cakra Yuda. Ing kerajaan uga kerep dianakake dedunga kanggo para pahlawan sing wis mbela lan korban tanpa pamrih. Nganti wis mati Cakra Yuda isih duwe jeneng apik saka kabeh warga Ungaran. Cakra Yuda uga isih dihormati karo warga lan Raja Mataram. Akeh sing kerep ziarah ing makame. Kuwi mau bukti yen Cakra Yuda kuwi panggedhe ning Ungaran.